ChatGPT ułoży Ci plan na maraton, ale czy zauważy, że plan jest dla Ciebie za ciężki?
Garmin pokazuje szereg danych od objętości, tętna, tempa, HRV i wielu innych których nie masz czasu analizować. ChatGPT czy Claude potrafi przeanalizować te dane, rozpisać trening na kilkanaście tygodni i dopasować go do Twojego grafiku pracy, stąd coraz więcej biegaczy próbuje przygotować się do maratonu bez tradycyjnego trenera.
Właśnie temu dylematowi przyjrzęli się prowadzący podcast Marathon Handbook w ostatnim odcinku „The Limitations of AI Coaching for Runners„ z 19 listopada 2026. Historia biegacza korzystającego z AI omówiona w podcaście pokazuje, że choć algorytmy świetnie radzą sobie z układaniem harmonogramu wokół pracy czy hobby to mogą zawieść w kluczowych momentach np. nie wyłapały kumulującego się zmęczenia, błędnie interpretowały subiektywne odczucie wysiłku (RPE), czy narzucały zbyt agresywne progresje objętości.
Trening z AI – jak to wygląda i czy działa
Zacznijmy od tego, że sztuczna inteligencja nie jest bezużyteczna w treningu biegowym. Potrafi szybko uporządkować dane, przygotować strukturę tygodnia, wyjaśnić założenia poszczególnych jednostek, zaproponować alternatywne treningi i pomóc zrozumieć podstawy fizjologii wysiłku.
Jeśli biegasz trzy razy w tygodniu, chcesz poprawić wynik na 10 km i potrzebujesz planu, który uwzględni Twoje możliwości czasowe, AI może być całkiem sensownym punktem wyjścia. Problem pojawia się wtedy, gdy traktujemy wygenerowany plan jako kompletny system treningowy, który wystarczy realizować przez kilkanaście tygodni bez większej ingerencji.
Trening biegowy nie jest procesem polegającym na mechanicznym realizowaniu kolejnych jednostek. To ciągłe podejmowanie decyzji na podstawie tego, jak organizm reaguje na obciążenia. I właśnie tutaj pojawia się największa różnica między rozpisaniem treningu a prowadzeniem zawodnika.
Co AI potrafi zrobić dobrze w treningu biegowym?
1Uporządkować plan treningowy
AI może przygotować strukturę treningów pod konkretny cel np. półmaraton, maraton czy poprawę wyniku na 5 km. Potrafi rozłożyć akcenty, zaproponować treningi progowe, interwały, spokojne biegi i długie wybiegania.
2Wyjaśnić, po co wykonujesz konkretną jednostkę
Nie każdy biegacz musi znać szczegółowo fizjologię wysiłku. AI może pomóc zrozumieć, czym różni się trening progowy od VO2max, dlaczego spokojne biegi mają znaczenie i jak poszczególne bodźce wpływają na rozwój formy.
3Pomóc analizować dane z Garmina
Możesz wkleić dane dotyczące tętna, tempa, objętości, HRV czy obciążenia treningowego i poprosić o ich interpretację. AI może zauważyć pewne trendy, porównać treningi i wskazać potencjalne sygnały wymagające uwagi.
4Dostosować trening do kalendarza
Praca, rodzina, delegacje, siłownia czy inne aktywności – to wszystko wpływa na możliwość realizowania planu. AI może szybko przeorganizować tydzień, przenieść trening, zaproponować zamiennik lub pomóc utrzymać najważniejsze jednostki.
Jakby nie patrzeć są to realne korzyści. Problem w tym, że plan może wyglądać dobrze na ekranie, a jednocześnie przestać być dobrym planem dla Ciebie już po kilku tygodniach jego realizacji.
Gdzie zaczynają się ograniczenia AI jako trenerów?
Na przykładzie treningu maratońskiego to trwa najczęściej kilkanaście tygodni. W tym czasie zmienia się nie tylko forma sportowa, ale również jakość snu, poziom stresu, dyspozycja, dostępność czasu, motywacja, czy zdolność do regeneracji.
Chat GPT może analizować informacje, które mu przekazujesz. Nie ma jednak automatycznie pełnego obrazu Twojego funkcjonowania. Jeżeli nie poinformujesz jej o bólu, pogorszeniu samopoczucia, kiepskim śnie czy wyjątkowo stresującym tygodniu w pracy, może nie uwzględnić tych czynników w swoich rekomendacjach. Oczywiście „fizycznego” trenera również musisz o tym poinformować, ale różnica polega na tym, że AI będzie starało się Ciebie bardziej „zadowolić” niż trener 🙂
A nawet jeśli regularnie przekazujesz dane, ich interpretacja nie zawsze jest jednoznaczna. Wysokie tętno może oznaczać zmęczenie, ale również upał, odwodnienie, stres, infekcję, niewyspanie lub zwyczajnie inny przebieg treningu. Niskie HRV nie jest automatycznym zakazem trenowania, a dobre HRV nie oznacza, że układ ruchu jest gotowy na kolejne duże obciążenie.
Dane nie podejmują decyzji za biegacza. Potrzebna jest ich interpretacja w kontekście – ten model językowy potrafi często gubić
Trening z AI vs indywidualna współpraca z trenerem
| Obszar | Trening z AI / gotowym generatorem | Indywidualna współpraca z trenerem |
|---|---|---|
| Reakcja na zmęczenie i ból | Analiza informacji, które użytkownik poda. Reakcja może być ograniczona kontekstem i jakością danych. | Ocena sytuacji, dopytanie o objawy, modyfikacja lub odpuszczenie jednostki, a w razie potrzeby rekomendacja konsultacji specjalisty. |
| Garmin vs RPE | Szybkie przetwarzanie parametrów, ale ryzyko nadmiernego polegania na danych liczbowych. | Łączenie danych z zegarka z odczuciami, RPE, przebiegiem treningu i aktualną sytuacją zawodnika. |
| Progresja obciążeń | Realizacja wcześniej przyjętych reguł, jeśli plan nie jest aktualizowany odpowiednio do reakcji organizmu. | Progresja zależna od tolerancji obciążeń, regularności, regeneracji, historii treningowej i celu. |
| Odpowiedzialność za wynik i zdrowie | Narzędzie wspierające decyzje. Nie bierze odpowiedzialności za ich realizację ani za skutki treningu. | Trener odpowiada za jakość swojej pracy, sposób prowadzenia zawodnika, rekomendacje i komunikację w granicach swojej kompetencji. Biegacz nadal odpowiada za własne decyzje i zdrowie. |
Nie oznacza to, że każdy trener zawsze będzie lepszy od algorytmu. Zły trener również może ignorować zmęczenie, bezrefleksyjnie realizować plan, nie reagować na problemy i korzystać z identycznego schematu dla każdego zawodnika. Wartość dobrej opieki trenerskiej nie sprowadza się do napisania planu. Wynika z obserwacji, interpretacji i podejmowania decyzji, których nie da się sprowadzić do jednego wykresu, a ponadto przy zbudowaniu lepszej relacji trener-zawodnik łatwiej o wyciągniecie z niego prawdy.
Model językowy przyjmie to co mu napiszesz, trener może za to ciągnąć za język 😉
Z punktu widzenia trenera: dlaczego wykres i dane z zegarka to tylko połowa prawdy?
W pracy z biegaczami analizuję nie tylko to, co zawodnik wykonał, ale również to, jak zareagował na trening. Kilometry, tempo, tętno, czas spędzony w poszczególnych strefach czy HRV to wartościowe informacje, ale żadna z nich nie jest samodzielnym wyznacznikiem gotowości do kolejnego wysiłku.
Wyobraź sobie, że zawodnik ma zaplanowane 5 × 1 km w tempie startowym na 10 km. Pierwsze odcinki realizuje zgodnie z założeniami, ale już po trzecim zaczyna odczuwać nietypowe zmęczenie. Tętno jest wyższe niż zazwyczaj, tempo trudniejsze do utrzymania, a RPE rośnie zdecydowanie szybciej niż podczas podobnych treningów. Co powinien zrobić? Nie zawsze dokończyć trening.
Czasami najlepszą decyzją jest skrócenie jednostki, zmiana intensywności, przejście do spokojnego biegu albo całkowite odpuszczenie. Nie dlatego, że jeden gorszy trening zniszczy przygotowania, ale dlatego, że adaptacja do treningu zachodzi wtedy, kiedy organizm jest w stanie poradzić sobie z dostarczonym bodźcem.
Tętno nie mówi Ci wszystkiego
Podczas biegu tętno może stopniowo wzrastać mimo utrzymywania stałego tempa. Zjawisko to nazywamy dryfem tętna. Może być związane między innymi ze wzrostem temperatury ciała, zmianami objętości osocza, odwodnieniem, warunkami środowiskowymi i narastającym zmęczeniem.
Jeśli widzę, że zawodnik podczas spokojnego biegu ma znacznie wyższe tętno niż zwykle, nie zakładam automatycznie, że stracił formę. Zastanawiam się, czy biegł w cieplejszych warunkach, czy odpowiednio się nawodnił, jak spał, czy nie jest przemęczony i jak ocenia wysiłek. Właśnie dlatego RPE, czyli subiektywna ocena intensywności wysiłku, jest tak istotna. Tempo i tętno pokazują pewien obraz, ale odczucia zawodnika pozwalają uzupełnić kontekst, którego same liczby nie zapewniają.
Układ ruchu może wysyłać sygnały wcześniej niż zegarek
Zegarek nie pokaże Ci, że od kilku dni czujesz delikatne napięcie w ścięgnie Achillesa, że jedna łydka jest wyraźnie bardziej sztywna niż druga albo że ból pojawia się zawsze pod koniec długiego biegu. Nie każdy taki sygnał oznacza kontuzję. Nie ma też potrzeby panikować przy każdej asymetrii czy chwilowym dyskomforcie. Jednak powtarzające się, nasilające lub zmieniające sposób poruszania się objawy powinny być brane pod uwagę przy planowaniu obciążeń.
W treningu długodystansowym szczególnie łatwo popełnić błąd polegający na ignorowaniu drobnych sygnałów, ponieważ objętość rośnie, plan jest realizowany, a forma wydaje się coraz lepsza. Problem w tym, że zdolność układu krążenia do adaptacji nie zawsze rozwija się w identycznym tempie jak tolerancja tkanek na powtarzane obciążenia.
Możesz czuć się wydolnościowo gotowy na kolejny trening, a jednocześnie potrzebować więcej czasu na adaptację układu ruchu
Często o tym zapominamy o czym zresztą wspominam w artykule o najczęstszych błędach biegaczy:
Czy AI może doprowadzić do przetrenowania?
Samo korzystanie ze sztucznej inteligencji nie powoduje przetrenowania. Podobnie jak sam plan treningowy nie jest z natury niebezpieczny. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy zawodnik realizuje zbyt duże obciążenia, ignoruje objawy, niewłaściwie zarządza regeneracją i nie reaguje na zmiany dyspozycji. AI może zwiększać to ryzyko, jeśli biegacz zaczyna traktować każdą rekomendację jako obiektywną i poprawną. Przykładowo:
- ■Po opuszczeniu treningu próbuje nadrabiać zaległości, kumulując obciążenie
- ■Mimo bólu realizuje zaplanowany kilometraż, bo plan zakłada progresję
- ■Interpretuje niskie HRV jako jedyny powód do odpuszczenia, ignorując inne sygnały
- ■Po dobrym tygodniu zwiększa objętość i intensywność jednocześnie (oczywiście nie zawsze będzie to złym pomysłem)
- ■Zbyt często zmienia plan, próbując optymalizować każdy trening na podstawie pojedynczych danych
- ■Nie uwzględnia stresu zawodowego, niedoboru snu i innych aktywności fizycznych
Nie jest to problem wyłącznie AI. To błędy, które równie dobrze może popełnić biegacz korzystający z gotowego planu pobranego z internetu lub współpracujący z trenerem, który nie analizuje jego sytuacji.
Technologia może być narzędziem – nie powinna jednak zwalniać nas z myślenia. Błędy które popełniają modele językowe mogą wynikać też z błędnie podanych instrukcji i napisanych promptów.
Jak rozsądnie korzystać z ChatGPT podczas przygotowań do maratonu?
Nie musisz rezygnować z AI, żeby trenować skutecznie. Warto po prostu zmienić sposób korzystania z tego narzędzia.
Traktuj AI jako konsultanta, a nie nieomylnego trenera
Możesz poprosić o wyjaśnienie treningu, analizę tygodniowego obciążenia, pomysły na trening uzupełniający, alternatywę dla jednostki, której nie możesz wykonać, czy uporządkowanie danych z kilku tygodni.
Nie opieraj decyzji wyłącznie na danych z Garmina
Tętno, HRV, tempo i obciążenie treningowe to wartości pomocne, ale nie zastępują obserwacji organizmu. Zwracaj uwagę na sen, samopoczucie, RPE, ból, motywację, jakość rozgrzewki i to, jak reagujesz na kolejne dni treningowe.
Nie nadrabiaj treningów na siłę
Jeśli wypadnie Ci jednostka z powodu pracy, choroby, słabego snu czy zmęczenia, nie oznacza to automatycznie, że musisz ją przenieść na kolejny dzień. Czasami najlepszym rozwiązaniem jest jej pominięcie.
Zachowaj margines na indywidualizację
Plan nie powinien być ważniejszy od zawodnika. Jeżeli przez trzy dni śpisz po pięć godzin, pracujesz pod presją i czujesz narastające zmęczenie, realizacja kolejnego mocnego treningu tylko dlatego, że znajduje się w kalendarzu, nie musi być najlepszą decyzją.
Czy biegacz amator potrzebuje trenera?
Jeśli biegasz rekreacyjnie, lubisz samodzielnie planować treningi, nie masz konkretnego celu wynikowego i dobrze rozumiesz podstawy treningu, gotowy plan lub AI mogą być wystarczające.
Jeśli jednak przygotowujesz się do maratonu, chcesz poprawić wynik, masz za sobą kilka nieudanych przygotowań, trudno Ci ocenić, kiedy trenować mocniej, a kiedy odpuścić, lub zwyczajnie nie chcesz samodzielnie analizować każdego aspektu treningu, współpraca z trenerem może mieć realną wartość.
Nie chodzi o to, żeby trener był potrzebny do każdego spokojnego biegu. Chodzi o to, aby w odpowiednim momencie ktoś potrafił spojrzeć na cały proces z dystansu, połączyć informacje, których nie analizujesz na co dzień, i podjąć decyzję, która niekoniecznie jest zgodna z Twoim aktualnym sportowym ego.
Trening biegowy powinien być dopasowany do Ciebie, nie odwrotnie
Jako trener biegania online i ultramaratończyk wiem, że skuteczne przygotowania nie zawsze wyglądają idealnie w kalendarzu. Za każdym planem stoją konkretne możliwości, ograniczenia, doświadczenia i cele zawodnika. Inaczej pracujemy z osobą przygotowującą się do pierwszego maratonu, inaczej z biegaczem walczącym o złamanie 3:30, a jeszcze inaczej z zawodnikiem przygotowującym się do biegu trailowego na 100 km.
We współpracy ze mną nie dostajesz sztywnego szablonu, który masz realizować niezależnie od okoliczności. Analizujemy Twoje treningi, dane, samopoczucie i reakcje na obciążenia. Plan ma uwzględniać również życie poza bieganiem – gorszy dzień w pracy, brak snu, rodzinne obowiązki czy dodatkowy trening siłowy.
Jeśli chcesz trenować świadomie, poprawiać wyniki i mieć obok siebie osobę, która pomoże Ci podejmować decyzje treningowe, zamiast tylko generować kolejne jednostki zgłoś się przez poniższy formularz!
A jak chcesz jeszcze poczytać o bieganiu sprawdź moje inne artykuły:
- Jak dostać się na UTMB?
- Regeneracja po treningu siłowym – jak łączyć bieganie z siłownią?
- Dieta biegacza, a węglowodany. Jak i ile ich jeść, by lepiej biegać?
- Złamanie zmęczeniowe u biegaczy – jak im zapobiegać?
- Motywacja do treningu – jak się zmotywować do biegania?
- Bieganie codziennie – czy warto biegać codziennie?
- Kadencja, czyli rytm biegu – czy naprawdę jest tak ważna?
- Czym jest periodyzacja treningu biegowego?